Dohmen Draaft Door: Traumatische kunst

di 13 okt, 08:00 Column Dohmen draaft door

Geen enkele kunstenaar vindt het leuk als zijn creatie teloorgaat. Bij Beeld & Geluid, de laatste rustplaats voor cultureel erfgoed van de Nederlandse omroepgeschiedenis, kwamen ze erachter dat het creatuur Karbonkel tot stof lag te vergaan.

Karbonkel was de Slechterik uit het Schooltv-programma Ik Mik Loreland, eind vorige eeuw. Een akelige, oerlelijke pop die letters pikte en tere zesjarige zieltjes de stuipen op het lijf joeg. Samen met het meisje Mik moesten kinderen uit groep 3, bibberend van angst, op zoek naar de gestolen letters. Zo leerden ze lezen. Je verzint het niet, maar iemand had dat bedacht.

Persoonlijk heb ik geen enkele actieve herinnering aan K., maar naar verluidt is hij de dader achter het millennialtrauma. Deze gevoelige generatie, voortdurend op zoek naar de balans tussen werk en privé, is niet voor niks overgevoelig voor een burn-out. Ze kregen op de basisschool al zoveel horror mee, dat hun incasseringsvermogen in de kiem gesmoord is.

Het beoogde didactisch effect van onder spanning leren was, dat ze er beter hun aandacht bij zouden houden. Dat is mislukt, want millennials hoppen van de ene baan naar de andere. Wat dat betreft was de grote brandoefening in Austerlitz misschien niet spannend genoeg om de aandacht van het dorp te krijgen. Mensen dronken een kopje koffie aan de keukentafel, terwijl de regionale brandweer alle zeilen bijzette om te voorkomen dat die keukentafel en de rest van het dorp jammerlijk in vlammen op zouden gaan. Maar iedereen wist natuurlijk dat het allemaal nep was, terwijl die kindertjes nog in de wereld van magisch denken verkeerden.

DILEMMA

Niettemin is K. gered en gerestaureerd. En dat is wat het architectenbureau achter De Klinker ook wil. Niet slopen, maar restaureren. Flexibel herinrichten met behoud van die onpraktische puntige vorm. Net als Karbonkel moet het gebouw een tijdje in een zuurstofloze zak, daarna grondig worden uitgezogen, opnieuw geplamuurd en een schoonheidsbehandeling ondergaan.

Iemand van het architectenbureau sprak de raad. Volgens hem is renoveren een stuk goedkoper dan slopen en nieuwbouw. Maar zijn belangrijkste argument was, dat van de drie gebouwen die de ontwerper van De Klinker in de jaren 80 tekende, er twee met de grond gelijk gemaakt zijn. Waarom zouden ze dat nou gedaan hebben? Voor hem reden om deze te laten staan. Toen hij zich afvroeg of centralisatie van de Zeister culturele centra überhaupt wenselijk is, was voor het CDA de maat vol. Daar gaan architecten niet over.

Een gebouw is geen pop en zó lelijk is De Klinker nou ook weer niet. Voorlopig kiest de raad voor praten en onderzoeken. Een beproefde manier om de spanning erin te houden, zonder traumatische bijwerking. Tenzij je een millennial bent.

Carol Dohmen