Al 90 jaar kunst aan de Bethaniëvijver

1 uur geleden Maatschappelijk

ZEIST Al ruim 90 jaar bestaan de beelden aan de vijver op het Bethaniëplein in Zeist. Honderd jaar geleden werd door gemeente Zeist onder leiding van burgemeester baron van Tuyl de stedenbouwkundige ontwikkeling ingezet van die kop van de Slotlaan als entree naar de gemeente. Kinderherstellingsoord ‘Bethanië’ was daar sinds 1873 gelegen met haar tuinen maar was te klein geworden en had groeiende last van de stoomlocomotieven. Het verhuisde naar het einde van de Verlengde Slotlaan (Kinabu/YouKé). Zeist kocht de grond en bepaalde dat daar een parkachtig plantsoen ontwikkeld zou worden met vijver en kunstwerken, omlijst door fraaie woningen. Als uitvoerder van het ruim 7300 m2 grote project werd gekozen de Zeister bouwondernemer M.P. van der Bijl.

Door Silvijn Aerden

Tussen alle nieuwbouw en het luidruchtige station werden groen, water en een kunstwerk dat velen zou aanspreken van vitaal belang geacht. Er werden diverse plannen ingediend en de opdracht werd gegund aan de Zeister architect P.J. Koster. Hij ontwierp de monumentale bebouwing met centraal een ovale vijver met vijf waterspuwers, omringd door bankjes, gras, stuiken, taxussen, en in de hoeken statige markeringen in baksteen. Het project werd officieel geopend in 1937, getuige de sluitsteen boven het fraaie poortgebouw.

GESCHONKEN

Bij de opening van het project kreeg de gemeente de fonteinbeelden geschonken van het bouwbedrijf. De kunstwerken verhullen de spuitmonden van de verticale spuitstraal in het midden en de vier diagonale spuitmonden in de hoeken. Het geschenk was niet echt een verrassing, want over de vormgeving en keuze van de kunstenaar was meer dan uitvoerig overleg geweest.

De eer was gegund aan de Plasmolense kunstenaar Peter Roovers die bijvoorbeeld ook de borstbeelden maakte van Koningin Emma en Juliana. Geroemd in die dagen was Roovers ook om zijn decoratie van zalen in de Holland-America lijn en de Maascentrale. Na 1945 zou hij nog diverse oorlogsmonumenten realiseren door heel het land.

VERKOOP

Mocht binnenkort het geliefde kindje met vis en een kikker in de verkoop staan: geen zorg, het zijn niet de Zeister beelden maar de originelen. De gemeente bezit afgietsels. De originele kikker werd in viervoud gegoten in brons en van het kindje met vis werd een getrouw afgietsel gemaakt in een betoncomposiet. De originelen bleven eigendom van de kunstenaar en afgesproken werd dat de originelen beschikbaar zouden blijven voor geval van calamiteiten.

Tot eind vorige eeuw stonden de originele beelden als functionerende fontein in de veilige omgeving van een particulier landgoed van de familie Philips in Berg en Dal. Daar verbleef Roovers in zijn studententijd langere tijd. Waar de originelen nog in puntgave staat verkeren, heeft de kopie van kindje met vis in Zeist door de elementen en reiniging onder hoge druk zichtbare afvlakking geleden.

Onlangs werd bekend dat deze en ook andere kunstwerken van Roovers binnenkort beschikbaar komen voor de markt. De gemeente is hiervan op de hoogte gebracht.